Kích chai thủy lực là loại kích đứng nhỏ gọn, nâng tải bằng đầu kích nằm trên đỉnh pít-tông. Chỉ chọn kích sau khi đã xác định tải tại điểm nâng, tải trọng định mức, chiều cao thu gọn, hành trình cần thiết, hình dạng tiếp xúc, nền đặt và phương án giữ chắc tải sau khi nâng. Kích dùng để nâng tải; kích không thay thế giá đỡ, hệ kê chèn hoặc một hệ thống đỡ khác đã được phê duyệt cho công việc.
Tư thế vận hành chính xác, giới hạn tải, tiêu chí kiểm tra, dầu thủy lực, dải nhiệt độ và phương án kê đỡ phải tuân theo hướng dẫn của đúng mẫu kích và thiết bị được nâng. Quy trình tại nơi làm việc và yêu cầu pháp lý hiện hành cũng có giá trị chi phối.
Kích chai thủy lực hoạt động như thế nào
Trong một kích chai vận hành bằng tay điển hình, chuyển động của tay bơm dẫn động một pít-tông bơm nhỏ. Các van một chiều đưa dầu thủy lực từ bình chứa vào xi lanh chính, nơi áp suất tác dụng lên pít-tông lớn hơn và nâng đầu kích. Giữa các lần bơm, van giữ dầu trong mạch nâng. Khi mở van xả theo đúng hướng dẫn, dầu trở về bình chứa để pít-tông hạ xuống.
Cơ cấu thủy lực này tạo lực nâng lớn trong một thân kích nhỏ gọn, nhưng không giúp kích ổn định khi chịu lực ngang, đặt vào điểm nâng không phù hợp, đứng trên nền mềm hoặc khi tải dịch chuyển. Kích phải nhận tải nén đúng tâm và làm việc theo hướng mà nhà sản xuất thiết kế. Không được mặc nhiên cho rằng mọi kích chai đều có thể dùng nằm ngang, nghiêng, lật ngược hoặc làm thiết bị đỡ lâu dài.
Chọn kích theo toàn bộ công việc nâng
Không chọn kích chỉ dựa trên tải trọng. Hai mẫu có cùng tải trọng định mức có thể khác nhau về chiều cao thu gọn, hành trình thủy lực, vít điều chỉnh, hình dạng đầu kích, kích thước đế, lực bơm hoặc môi trường được phép sử dụng.
| Yếu tố lựa chọn | Nội dung cần xác minh | Vì sao quan trọng |
|---|---|---|
| Tải và tải trọng định mức | Xác định tải lớn nhất tác dụng tại đúng điểm đặt kích và xác nhận tải luôn nằm trong mức ghi trên kích trong toàn bộ quá trình nâng | Tổng khối lượng máy hoặc xe không nhất thiết phản ánh phản lực tại một điểm, nhất là khi tải phân bố không đều, có phụ kiện, hàng hóa hoặc nhiều kích |
| Chiều cao thu gọn | Đo khoảng hở tại điểm nâng được phê duyệt khi tải ở vị trí ban đầu | Kích không thể đặt vuông góc dưới điểm nâng thì không phù hợp dù đủ tải trọng |
| Chiều cao nâng cần thiết | Xác định chiều cao cần để lắp phương tiện kê đỡ dự kiến, rồi so sánh hành trình thủy lực, phạm vi vít điều chỉnh và chiều cao tối đa | Chiều cao tối đa không đồng nghĩa với hành trình thủy lực sử dụng được và không được kéo quá giới hạn để tăng tầm với |
| Đầu kích và tiếp xúc | Kiểm tra điểm nâng được phê duyệt, kích thước và hình dạng đầu kích, độ thẳng hàng, tình trạng bề mặt và mọi bộ chuyển đổi được phép cho mẫu kích | Tiếp xúc nhỏ, cong, hư hỏng hoặc lệch tâm có thể gây trượt, tải tập trung hoặc lực ngang |
| Đế và nền đặt | Xác nhận bề mặt chắc, phẳng và chịu được tải tập trung; chỉ dùng phương án nền được thiết kế hoặc quy trình chấp thuận | Nền mềm, dốc, không đều hoặc yếu có thể làm kích nghiêng, lún hoặc dịch chuyển |
| Phương án kê đỡ | Chọn trước giá đỡ, hệ kê chèn hoặc thiết bị giữ tải có tải trọng phù hợp và xác định vị trí đặt | Tải phải được giữ chắc độc lập trước khi bất kỳ ai vào vùng nguy hiểm hoặc bắt đầu công việc |
| Môi trường và chế độ làm việc | Kiểm tra nhiệt độ, nước, hóa chất, bụi, ăn mòn, tần suất, vận chuyển và lưu kho | Các điều kiện này ảnh hưởng đến tính phù hợp, kiểm tra, dầu, phớt, độ ổn định và bảo dưỡng |
Trang kích chai thủy lực ST/ST-S của Liftool liệt kê nhiều cấu hình tải trọng và chiều cao. Hãy dùng bảng này để xác định các mẫu có thể phù hợp, rồi xác nhận mẫu chính xác theo ứng dụng thực tế; mô tả của một dòng sản phẩm không phải là phê duyệt cho mọi công việc nâng.
Tải trọng: xác định tải tại điểm đặt kích
Tải trọng định mức của nhà sản xuất phải đọc được rõ ràng và không được vượt quá. Đối với công việc xây dựng tại Hoa Kỳ, OSHA 29 CFR 1926.305 nêu các yêu cầu này và cũng yêu cầu tải sau khi nâng phải được kê chèn, chặn hoặc cố định ngay bằng biện pháp khác. Các quốc gia hoặc ứng dụng khác có thể có yêu cầu khác hoặc bổ sung.
Không ước lượng tải trọng dựa trên màu sắc, đường kính thân kích hoặc vẻ giống một mẫu khác. Hãy xác nhận nhãn, mẫu máy, hướng dẫn và tình trạng. Với xe, sử dụng điểm nâng và quy trình do nhà sản xuất xe quy định. Với máy móc hoặc kết cấu, đường truyền tải và phương án đỡ có thể cần kế hoạch nâng hoặc đánh giá kỹ thuật. Nếu chưa biết tải tại điểm đặt kích, không nâng cho đến khi tải được xác định bằng phương pháp có thẩm quyền.
Dùng nhiều kích không tự động chia đều tải. Chênh lệch về chiều cao, nền đặt, tiếp xúc, hình học và trình tự thao tác có thể chuyển tải giữa các điểm. Nâng đồng bộ hoặc nâng nhiều điểm cần quy trình và thiết bị được thiết kế cho bố trí đó.
Chiều cao: kiểm tra khoảng hở, hành trình và chỗ đặt giá đỡ
Bắt đầu từ khoảng hở nhỏ nhất hiện có, không phải chiều cao tối đa trong catalog. Kích ở trạng thái thu gọn phải lọt dưới điểm nâng được phê duyệt, đầu kích thẳng hàng và toàn bộ đế được đỡ. Tính cả mọi bộ chuyển đổi được phép, phương án nền đặt và thay đổi hình học khi tải đi lên.
Tiếp theo, xác định chiều cao thực sự cần nâng. Mục tiêu thường là độ cao đủ để lắp phương tiện đỡ đã dự kiến hoặc hoàn tất một bước định vị có kiểm soát, không phải chiều cao kéo dài tối đa của kích. Phân biệt hành trình thủy lực với vít điều chỉnh: hướng dẫn của mẫu kích quy định cách dùng vít và chiều dài ren ăn khớp tối thiểu phải giữ lại.
Không bao giờ thêm miếng kê không được phê duyệt, xếp các khối rời hoặc chế đầu nối dài vì kích quá thấp. Chọn mẫu khác hoặc một bố trí đã được thiết kế để có tầm với và độ ổn định cần thiết.
Lập kế hoạch đồng thời cho điểm tiếp xúc, nền và phương án kê đỡ độc lập
Đầu kích phải tiếp xúc vuông với điểm nâng được phê duyệt và toàn bộ đế phải luôn được đỡ. Nếu đường truyền tải dự kiến không thẳng đứng qua kích, hãy dùng thiết bị được thiết kế cho hướng đó thay vì để kích chai chịu lực ngang. Dừng lại nếu kích nghiêng, điểm tiếp xúc dịch chuyển, nền lún hoặc tải chuyển động bất thường.
Quy định của OSHA yêu cầu kê chèn khi cần tạo nền chắc và đề cập đến nguy cơ trượt tại đầu kích, nhưng điều đó không có nghĩa là gỗ phế liệu bất kỳ hoặc cách xếp chồng thiếu ổn định đều chấp nhận được. Giải pháp nền và tiếp xúc phải phù hợp với tải và công việc. Đối với sửa chữa xe, hướng dẫn của HSE Anh về làm việc dưới gầm xe yêu cầu đặt giá đỡ trên bề mặt cứng, phẳng; chèn các bánh còn chạm đất; dùng đúng điểm nâng; không vượt tải trọng; và không bao giờ chỉ dựa vào kích.
Chuẩn bị phương án kê đỡ độc lập trước khi bơm kích. Không ai được đưa tay, chân hoặc cơ thể xuống dưới tải chưa được đỡ để đặt giá hoặc khối kê.
Trình tự nâng có kiểm soát
Trình tự chính xác phải theo hướng dẫn của kích và thiết bị được nâng, nhưng một kế hoạch có trách nhiệm thường gồm các biện pháp sau:
- Xác định tải, điểm nâng được phép, chiều cao cần thiết, vùng nguy hiểm, phương án đỡ và người chịu trách nhiệm.
- Ngăn chuyển động. Với xe, áp dụng phanh hoặc kiểm soát đỗ xe theo hướng dẫn, chọn trạng thái hộp số được quy định và chèn các bánh vẫn nằm trên mặt đất.
- Kiểm tra kích và thiết bị đỡ. Xác nhận nhận dạng, tải trọng, tình trạng, hoạt động van xả, đầu kích, đế, tay bơm và dấu hiệu rò rỉ hoặc sửa chữa trái phép.
- Đặt kích thẳng đứng trên nền chắc, phẳng đã chuẩn bị, với đầu kích đúng tâm điểm nâng.
- Đưa mọi người ra khỏi vùng nguy hiểm và chỉ nâng vừa đủ để kiểm tra thẳng hàng và ổn định. Dừng và đặt lại nếu bất kỳ bộ phận nào dịch chuyển, nghiêng, lún hoặc kẹt.
- Chỉ tiếp tục đến chiều cao cần cho phương tiện đỡ đã định. Không vượt hành trình được phép của mẫu kích.
- Lắp giá đỡ, hệ kê chèn hoặc thiết bị giữ tải được phê duyệt mà không đi vào dưới tải chưa được đỡ, rồi hạ tải lên phương tiện đỡ theo quy trình.
- Xác minh ổn định trước khi làm việc. Chỉ giữ kích tại chỗ nếu quy trình yêu cầu; kích vẫn không thay thế phương tiện đỡ độc lập.
- Trước khi hạ, làm trống khu vực, tháo phương tiện đỡ theo trình tự kiểm soát và mở dần van xả theo hướng dẫn.
Không để tải đang nâng mà không có người giám sát, trừ khi kế hoạch nâng và bố trí đỡ kiểm soát rõ tình trạng này.
Khi kích chai không phải lựa chọn phù hợp
Kích chai có thể nhỏ gọn và dễ vận chuyển, nhưng phương pháp khác thường phù hợp hơn khi:
- chiều cao thu gọn lớn hơn khoảng hở hiện có;
- điểm nâng không tạo được tiếp xúc ổn định, đúng tâm với đầu kích;
- mặt nền không thể tạo nền đặt chắc và phẳng;
- công việc tạo lực ngang, lực kéo, lực đẩy hoặc chuyển động ngang không kiểm soát;
- tải phải giữ ở vị trí nâng mà không có hệ thống đỡ độc lập được phê duyệt;
- phải đi vào dưới tải trước khi tải được cố định độc lập;
- nhiều điểm phải di chuyển cùng nhau mà không có phương pháp đồng bộ được thiết kế;
- hướng đặt, môi trường hoặc nhiệt độ cần thiết không được phê duyệt cho mẫu kích.
Kích cá sấu thấp, kích chân, kích cơ khí, hệ thủy lực rời, cầu nâng hoặc bố trí kích được thiết kế có thể phù hợp hơn. Loại sản phẩm không thay thế việc đánh giá ứng dụng.
Kiểm tra trước khi dùng và điều kiện phải ngừng sử dụng
Nội dung kiểm tra theo hướng dẫn của mẫu kích và quy trình tại nơi làm việc phải bao gồm nhận dạng và dấu tải trọng, thân kích, pít-tông, đầu kích, đế, ổ cắm tay bơm, bơm và bộ điều khiển xả, chi tiết liên kết, mối hàn và rò dầu nhìn thấy. Nếu hướng dẫn yêu cầu, thực hiện kiểm tra chức năng không tải để xác nhận pít-tông đi ra và thu về đúng đặc tính của mẫu.
Ngừng sử dụng nếu không đọc được nhận dạng hoặc tải trọng, thân hoặc đế nứt hay biến dạng, pít-tông cong, xước, rỗ hoặc ăn mòn, mối hàn hỏng, kích rò dầu, điều khiển bị kẹt, chuyển động giật, kích tự tụt hoặc đã chịu quá tải, va đập, tải bất thường hay sửa đổi trái phép. Gắn thẻ hoặc cách ly để người khác không sử dụng. Kiểm tra, thay dầu, sửa chữa, thử và cho phép sử dụng lại phải theo hướng dẫn mẫu máy và yêu cầu về người có năng lực áp dụng.
Không điều chỉnh van an toàn hoặc thiết bị chống quá tải, không trộn dầu và không thay phớt hay van theo một quy trình chung. Việc kích bơm lại được sau sửa chữa tùy tiện không chứng minh rằng kích an toàn ở tải trọng định mức.
Thông tin cần gửi khi hỏi mua kích chai
Hãy cung cấp cho nhà cung cấp toàn bộ công việc nâng, không chỉ một con số tải trọng. Bao gồm tải và cách xác định, bản vẽ hoặc ảnh điểm nâng, khoảng hở ban đầu, chiều cao cần nâng, phương án đỡ, nền đặt, hướng làm việc dự kiến, tần suất, môi trường, thị trường đích, hồ sơ, đóng gói, số lượng và mọi yêu cầu kiểm tra hoặc thử nghiệm.
Xem danh mục kích thủy lực Liftool và dòng ST/ST-S, sau đó dùng trang liên hệ để xác nhận cấu hình chính xác. Lựa chọn cuối cùng phải dựa trên dữ liệu của mẫu được cung cấp cùng kế hoạch nâng và kê đỡ thực tế.